Kanal tedavisi görmüş bir diş, yıllar sonra tekrar ağrı veya şişlik vermeye başlarsa ne yapılmalıdır? Bu durumda akla gelen ilk soru şudur: “Kanal tedavisi bir kez yapılmaz mıydı?” Aslında kanal tedavisi başarıyla uygulanmış bir dişin tekrar sorun çıkarması nadir olmakla birlikte mümkündür. Bu durumda retreatment adı verilen yeniden kanal tedavisi gündeme gelir.
Kanal Tedavisi Neden Başarısız Olabilir?
Kanal tedavisinin başarı oranı günümüzde %85-95 arasındadır. Bununla birlikte bazı durumlarda tedavi edilen diş tekrar enfeksiyona maruz kalabilir.
- Yetersiz Temizleme : Dişin kök kanalları son derece karmaşık bir anatomiye sahip olabilir. Çok ince yan kanallar, kavisli kök yapıları veya tespit edilemeyen ek kanallar, ilk tedavide tamamen temizlenememiş olabilir. Bu bölgelerde kalan bakteri zamanla yeniden çoğalır ve enfeksiyon tekrarlar.
- Koronal Sızıntı : Kanal tedavisi tamamlandıktan sonra dişin üzerine uygun bir restorasyon (dolgu veya kron) yapılmazsa, ağız sıvıları ve bakteriler kanalın içine sızabilir. Bu duruma koronal sızıntı adı verilir ve en yaygın başarısızlık nedenlerinden biridir.
- Kırık Alet : Nadiren de olsa kanal temizleme sırasında kullanılan döner aletler kanalın içinde kırılabilir. Kırık parça kanalın tam temizlenmesini engeller ve enfeksiyon odağı oluşturabilir.
- Dişin Çatlaması : Kanal tedavisi görmüş dişler zamanla kırılmaya daha yatkın hale gelir. Dişin köküne uzanan bir çatlak, bakterilerin kanalın içine sızmasına zemin hazırlar. Bu durumda retreatment her zaman çözüm olmayabilir; dişin durumuna göre cerrahi müdahale ya da çekim gerekebilir.
- Geç Kron Yapılması : Kanal tedavisinden sonra kron yapımı geciktirilirse dişin kırılma veya kontaminasyon riski artar. Bu nedenle kanal tedavisi tamamlandıktan kısa süre içinde dişin kron ile kapatılması önerilir.
Retreatment (Yeniden Kanal Tedavisi) Nedir?
Retreatment, daha önce kanal tedavisi görmüş bir dişin tekrar açılarak kanalların yeniden temizlenmesi, şekillendirilmesi ve doldurulması işlemidir.
Retreatment Süreci Nasıl İşler?
- Mevcut restorasyonun kaldırılması
Önce dişin üzerindeki kron veya dolgu sökülerek kanalların girişine ulaşılır. - Eski dolgu maddesinin uzaklaştırılması
Kanalları dolduran guta perka adı verilen materyal, özel çözücüler ve döner aletler yardımıyla dikkatlice kaldırılır. - Kanalların yeniden değerlendirilmesi
Kanallar temizlendikten sonra 3 boyutlu tomografi yardımıyla daha önce gözden kaçmış yan kanallar veya kırık alet parçaları tespit edilir. - Yeniden temizleme ve şekillendirme
Kanallar antiseptik solüsyonlarla irrige edilerek tüm bakteriler yok edilir. - Yeniden doldurma ve kapatma
Kanallar yeniden doldurulur, dişin üzerine geçici ya da kalıcı restorasyon yapılır.
Retreatment Başarı Şansı Nedir?
Güncel literatür, retreatment başarı oranının %75-85 arasında olduğunu göstermektedir. Bu oran ilk kanal tedavisine göre biraz daha düşük olmakla birlikte, dişi kurtarma şansı hâlâ oldukça yüksektir.
Retreatment başarısında belirleyici faktörler:
- Başarısızlığın nedeni (koronal sızıntı, yetersiz temizleme vs.)
- Dişin genel durumu
- Hastanın ağız hijyeni
- Tedavi sonrası uygun restorasyon yapılması
Retreatment mi, Çekim mi?
Bu karar her vakada bireysel olarak değerlendirilmelidir. Genel ilke şudur: Diş kurtarılabiliyorsa retreatment implanta tercih edilir. Doğal diş her zaman en iyi seçenektir. Ancak:
- Dişin kökü ciddi şekilde çatlamışsa
- Kemik desteği ileri düzeyde kaybolmuşsa
- Retreatment başarısız olduktan sonra apikektomi de sonuç vermemişse
Bu durumlarda çekim ve ardından implant tedavisi veya köprü tedavisi planlanabilir.
Retreatment Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Retreatment sonrası mutlaka uygun bir dolgu veya kron yaptırılmalıdır
- İlk kanal tedavisinden sonraki hatalara düşmemek için kron yapımı geciktirilmemelidir
- Düzenli diş hekimi kontrolleri aksatılmamalıdır
- Ağız hijyenine özellikle özen gösterilmelidir
Sonuç
Kanal tedavisi görmüş bir dişin tekrar sorun çıkarması hayal kırıklığı yaratabilir; ancak bu durumun çözümü çoğunlukla mevcuttur. Retreatment, doğal dişi kurtarmanın etkili bir yoludur ve doğru endikasyonla uygulandığında yüksek başarı oranlarına ulaşır.
Kanal tedavisi görmüş dişinizde ağrı veya şişlik yaşıyorsanız, Ümraniye ReformDent Diş Kliniği’nde ücretsiz değerlendirme için randevu alabilirsiniz.
